GRUPY
| Porady logopedyczne |
 |
 |
|
Drodzy Rodzice !!! Kształtowanie się mowy dziecka oraz prawidłowy jej rozwój związany jest z określonymi etapami . Jednak, aby etapy te dziecko ,, pokonywało ” w odpowiednim wieku i czasie my jako rodzice , i nauczyciele powinniśmy czuwać nad ich przebiegiem . Zadaniem naszym jest organizowanie kształcących sytuacji – zabaw , zadań do wykonania i ćwiczeń , w których dziecko może gromadzić wartościowe doświadczenia . Prawidłowe wzorce językowe , stymulacja mowy i myślenia , częsty kontakt ze słowem czytanym , rozmowy oraz muzyka stanowią nieoceniony czynnik wspomagający . Wychowując dziecko rozwijające się prawidłowo wystarczy wyjść naprzeciw jego preferencjom i zainteresowaniom , aby odnieść pożądane efekty . Oczywiście najważniejszą rolę w życiu małego człowieka odgrywają rodzice , to ich sposób mówienia będzie kształtował proces rozwoju mowy dziecka . Duże znaczenie w nabywaniu kompetencji językowych i komunikacyjnych ma również przedszkole . Codzienne zajęcia dydaktyczno – wychowawcze wzbogacają słownik zarówno bierny jak i czynny dziecka , kształcą wrażliwość słuchową , umiejętności artykulacyjne , uczą właściwej konstrukcji zdań . Zabawy z rówieśnikami , spotkania teatralne , wycieczki tematyczne , uroczystości okolicznościowe , właściwy i adekwatny dobór metod pracy z dziećmi oraz bogata baza pomocy dydaktycznych ma niebagatelne znaczenie dla prawidłowego kształtowania się mowy . By świadomie i odpowiedzialnie uczestniczyć w tym procesie powinniśmy znać etapy kształtowania się mowy dziecka , które według L. Karczmarka przebiegają następująco ( por. Karczmarek , 1977 , s. 90 –96 ): * 0 . Etap przygotowawczy ( 3 – 9 miesiąc życia płodowego ). Wykształcają się zawiązki narządów mowy . Tworzą się organy nadawcze przygotowujące drogi nerwowe i oddechowe , oraz organy odbiorcze – kontrolujące ośrodek słuchu , wzroku i czucia . * 1 . Okres melodii ( 0 – 1 rok życia ) . Dziecko nawiązuje kontakt z matką poprzez krzyk , płacz , okrzyki i naturalne głosy artykulacyjne . Charakterystyczne dla tego okresu jest głużenie ( jako pewna forma ćwiczeń artykulacyjnych ) i gaworzenie ( jako pewna forma ćwiczeń słuchowych ) . Na końcu tego etapu rozwoju mowy dziecko wypowiada świadomie kilka samogłosek – a , e czasem i spółgłosek – m , b , n , t , d , j . * 2 . Okres wyrazu ( sygnału jednoklasowego ) trwa od 1 do 2 roku życia. Wypowiedź dziecka w tym okresie stanowią ,, strzępki ” wyrazów , całe wyrazy , onomatopeje lub kilka wyrazów bez zastosowania reguł gramatycznych . O znaczeniu wypowiedzi decyduje prozodia ( melodia , akcent, potem rytm ) . Dziecko potrafi używać już wszystkich samogłosek ustnych – i , y , e , a , o , u oraz kilka kolejnych spółgłosek – p, b , p ’, m , t , d , n , ń , ś , k ’. Często zamienia k -> t . Charakterystyczne jest upraszczanie grup spółgłoskowych do jednej spółgłoski zwartej oraz pomijanie spółgłosek na początku i końcu wypowiadanych słów . * 3 . Okres zdania ( sygnału dwuklasowego ) to 2 – 3 rok życia dziecka , gdy obserwuje się znaczny postęp w rozwoju mowy . Dziecko wypowiada już wszystkie samogłoski , spółgłoski wargowe twarde i zmiękczone p , b , p ’, b ’, m , m ’; wargowo – zębowe twarde i zmiękczone k , g , k ’ ,g ’; szczelinową ch ; z przedniojęzykowych zębowych zwarte t , d oraz półotwartą n , z ; z przedniojęzykowych dziąsłowych półotwartych l , l ’; półsamogłoski ł , j . Sporadycznie pojawia się przedniojęzykowe s , z , c , dz , a nawet dziąsłowe sz , ż , cz , dż . W dalszym ciągu dziecko upraszcza grupy spółgłoskowe na początku , w środku i na końcu wypowiadanych słów . Występuje też często zjawisko zwane hiperpoprawnością . * 4 . Okres swoistej mowy dziecięcej ( 3 – 7 rok życia ) . Najczęściej w tym okresie dziecko zdobywa umiejętność wymawiania pełnego zasobu głoskowego języka polskiego . Utrwalone zostają szeregi : ciszący , syczący , szumiący . Pod koniec 4 roku życia pojawia się głoska ,, r ”.Dzieci wzbogacają swoje słownictwo ( roczne dziecko używa 5 słów, 2-3 latek ok.400 , 3 – latek 1000 , 5 – latek około 2000 , 6 – latek 3000 – 4500 ; por. Jurgowski , 1975 ) .
dla dzieci w wieku przedszkolnym Scenariusz I Temat : Podróże Cel ogólny : usprawnianie narządów artykulacji . Cel szczegółowy : uwrażliwianie zmysłu słuchu oraz narządów artykulacyjnych. 1 . Dzieci witają się w kole znanym wierszykiem - ,, Powitanie ”. 2 . Rozmowa ,, Czy lubimy podróże ? ” Propozycje pytań do dzieci : - Czy lubisz podróżować ? ( uzasadnij dlaczego tak lub dlaczego nie ) - Jakim pojazdem najchętniej wybrałbyś się w podróż ? - Kogo najchętniej zabrałbyś w daleką podróż ? 3 . Bajeczka logopedyczna ,, Podróż Języczka Gimnastyczka ”. Słuchając bajeczki dzieci wykonują ćwiczenia usprawniające artykulatory i ćwiczenia oddechowe . Języczek – Gimnastyczek postanowił udać się w daleką podróż by odwiedzić Wuja Policzka ( nabieramy dużo powietrza , ,, nadmuchujemy ” policzki i zatrzymujemy powietrze na około 4 sek. ). Włączył silnik swojego sportowego samochodu i ruszył w podróż do Gdańska ( naśladujemy ,, warkot silnika samochodu” ) . W Gdańsku był przed czasem , więc postanowił zrelaksować się przed długim lotem słuchając szumu fal morskich ( wypowiadamy : szu , szu , szu …….. ) . Gdy Języczek – Gimnastyczek dotarł na lotnisko poczuł się głodny i postanowił zjeść pyszną słodką bułkę ( oblizujemy wargi ruchem okrężnym i wypowiadamy ,, mniam , mniam ”). Rozpoczęła się fascynująca podróż ( rozkładamy rączki na boki , kołyszemy się , usta przyjmują kształt ryjka i wypowiadamy ,, uuuuuu…. ”) . Po szczęśliwym lądowaniu , Języczek –Gimnastyczek mocno uściskał Wuja – Policzka ( naśladujemy całuski ) . W dalszą drogę nasz podróżnik wybrał się razem z wujem bryczką zaprzężoną w dwa konie ( kląskamy językiem ) . Gdy dotarli do domku położonego w środku lasu Języczka – Gimnastyczka zachwyciły leśne głosy ( naśladujemy kukułkę ku , ku , ku , ku …; naśladujemy wróbelka ćwir , ćwir , ćwir ….. ; naśladujemy dzięcioła puk , puk , puk …. ) i wspaniały zapach lasu ( głęboki wdech nosem i wydech ustami ). ,, Jak to miło , że spędzę tu cały tydzień ” – pomyślał Języczek ( uśmiechamy się szeroko nie pokazując zębów ) . 4 . Zabawa ,, Jaki to pojazd ? ”- dzieci , rozpoznają dźwięki pojazdów . Wśród obrazków odnajdują nazwany pojazd ( samolot , samochód , helikopter , pociąg statek itp. ) Scenariusz II Temat : Wiosna Wiosna w kwietniu zbudziła się z rana , Lecz zajrzała we wszystkie zakątki : Skoczył wietrzyk zamaszyście , Z bocznych dróżek , z polnych ścieżek , Krasnoludki wiadra niosą A obłoki miękką szmatką Aż się dziwią wszystkie dzieci , A żurawie i skowronki Posypały klomby , grządki 3 . Zabawy oddechowe : 4 . Praca plastyczna ,, Kolory wiosny ”- dzieci przy użyciu słomek rozdmuchują kolorowe kleksy zrobione na kartce przez nauczyciela . Literatura : Dziesięć zasad domowej profilaktyki logopedycznej dla rodzica 1 .,, Włącz się ” do świadomej i systematycznej obserwacji dziecka .
|
|||
| Poprawiony: piątek, 16 marca 2007 12:04 |